Fietsportret: Marike van der Watt (PhD-student)


1.       Hoe lank ry jy al met jou fiets werk of winkels toe?

Ongelukkig nog nie lank genoeg nie, en dit het ‘n Belgiese draai gekos om my by hierdie punt te kry. In 2018 het ek en my gesin in Leuven gewoon vir navorsing, en danksy die goeie openbare vervoer het ons besluit om die jaar karloos deur te sien. In Leuven het ons slegs twee kilometer van die stasie af gewoon en 600m van die naaste winkels af, maar ná ‘n ruk raak die gestap stasie of kampus toe ‘n berg, en ek was dankbaar toe ‘n vriend sy plooifiets vir my aangebied het waarmee ek my reistyd aansienlik kon verkort. Die fiets is toe ook gerieflik ingespan vir inkopietogte, want jou mandjie kruideniersware raak gou ‘n ton as jy moet terugstap huis toe. By ons terugkeer na Stellenbosch het ons besluit om ons fietsrygewoontes so veel as moontlik voort te sit. Stellenbosch is meer uitgespreid as Leuven (en dis nie so plat nie!), maar ek geniet dit om met my fiets te ry en kan nie glo dat ek voorheen so vinnig in die kar gespring het vir kort afstande nie.

2.       Hoe het dit jou lewe verander?

As ek met my fiets ry, hoef ek nooit soos die Israeliete sewe dae om Jerigo se mure te trek en op ramshorings te blaas voor ek gelukkig genoeg is om ‘n parkeerplek in die dorp te kry nie. Ek kan my fiets orals gratis parkeer en  by my departement (in die Lettere-gebou op die kampus) boonop in ‘n fietsloods agter slot en grendel. Dit is seker die mees voor die hand liggende kwaliteite van my fietsryery. 

Ek het ook besef ek koop regtig baie meer oordeelkundig as ek vinnig by die winkel stop op pad terug huis toe: daar is net soveel plek in my fietsmandjie, en my rugsak kan nie oorlaai word nie. Gevolglik ek dink twee maal voor ek  iets koop. 

In spitsverkeer ry ek teen my gewone spoed terug huis toe en kom waarskynlik vroeër by die huis as wanneer ek met die kar sou ry. 

As ‘n ma sorg my fiets ook vir groter vryheid, en dit is miskien die ingrypendste verandering wat ons nog nie behoorlik omhels het nie. Voorheen was dit te maklik vir die kinders om ‘n rit hierheen of daarheen te versoek, maar nou lag ek in my mou as ek laat weet ek is met my fiets in die dorp. Ons kinders word dus ook gedwing om meer fiets te ry en self meer onafhanklik te wees. Dit is ongelukkig nie altyd moontlik nie. In die wintermaande was dit maar donker Bloemhof toe in die oggende en ‘n tjello of viool saam met ‘n yslike skooltas gaan nie goed werk op ons paaie nie!

3.       Hoe ver ry jy elke dag?

As ek kantoor toe en terug ry is dit net meer as ses kilometer, maar soms moet ek ander draaie in die dorp ook ry wat die afstand bietjie rek. Dit wissel tussen 80-100 km per maand.

4.       Vertel ons meer van jou fiets

My fiets verdien eintlik ‘n storie! In ‘n terloopse gesprek met Patricia Botha het sy my vertel van haar man, Dawid Botha, se stokperdjie om ou fietse te restoureer. Hy het my genooi om te gaan kyk na sy fietse, maar nie een van hulle het (volgens hom) by my gepas nie. Uiteindelik het hy laat weet dat hy iets vir my opgespoor het: ‘n ou KTM uit Oostenryk wat hy met soveel liefde gerestoureer het dat ek byna te bang was om daarmee te gaan ry omdat daar stof op sou kom! Dit is ‘n dorpsfiets, en dit het aanvanklik vreemd gevoel om so laag en regop te sit as ek ry, heeltemal anders as die bergfietse waaraan ek gewoond was. Maar nou is dit vir my baie gemakliker as laasgenoemde.

5.       Het jy raad vir mede-fietsryers wat werk toe ry?

Belê in ‘n goedkoop dorpsfiets:  verminder die kanse dat dit gesteel sal word. 

Toets maar die verskillende paaie en roetes dorp toe. Sommige is meer fietsvriendelik as ander. Merrimanlaan is byvoorbeeld effens korter vir my, maar dit voel baie veiliger om in Victoriastraat te ry. 

Gebruik duidelike handseine om jou intensies aan te dui. Maar selfs dan moet jy steeds sorg dat motoriste dit gesien het en vir jou toelating maak. Ongelukkig is ons motoriste nog nie so op fietsryers ingestel nie. Hopelik sal dit verander as meer mense begin fietsry, die voordele daarvan besef, asook hoe blootgestel ‘n fietsryer is! 

6.       Watter infrastruktuur-veranderinge sal jy graag wil sien in Stellenbosch? Hoe kan ons ons dorp meer fietsry-vriendelik maak?

Ek sou graag wou sien dat daar elke 400-500 meter spesifieke sones geskep word waar taxi’s, Ubers en gewone motoriste kan stop om passasiers op en af te laai. Sodoende is fietsryers bewus daarvan en word jou lewe nie in gevaar gestel wanneer jy moet uitswaai vir ‘n voertuig wat op enige plek skielik voor jou stop, of rustig in die fietslaan staan en wag om iemand op te laai nie. 

Meer fietspaaie in die dorp – wat nie bloot as nagedagte met ‘n lagie verf op die besige pad aangedui is nie – sal dit ook veiliger maak. (Sommer net ‘n ander opmerking: soms ry ek wel op die sypaadjie omdat dit veiliger voel in spitsverkeer, maar dan besef ek ook hóé onvriendelik baie sypaadjies in die dorp en op kampus is vir rolstoelgebruikers, mense wat blind of andersins siggestremd is, en ouers met stootwaentjies…)

Ek dink ook ondernemings in die middedorp kan in samewerking met die munisipaliteit spesiale afslag aanbied vir fietsryers.

Fietsportret/Cycle Portrait: Org Groeneveld (ingenieur)

1. Hoe lank ry jy al met jou fiets werk of winkels toe?

My eerste herinneringe sluit fietsry in, ja ek ry nog altyd fiets! Behalwe vir skool en sport en koerante aflewer, het ons fiets gery vir plesier, kattekwaad en selfs in wedrenne. Toe ek in Kaapstad gebly het, het ek stasie toe gery van die Tuine en na die Waterfront toe ek daar gewerk het. Niemand “bum” ooit ‘n geleentheid nie, maar jy kom nog steeds oral waar jy wil wees.       

2. Hoe het dit jou lewe verander?

Wanneer jy fiets ry, is die frustrasiefaktor zero. Dit is nes vlieg: jy ruik die blomme en nat gras en rivierwater. Dit verander nie my lewe nie maar vul dit aan, want ek doen dit in elk geval. “Omring jouself met die mooi en …” is maar een van etlike aanhalings wat presies sê waaroor dit gaan. Dit is waaroor Stellenbosch gaan, daar is geen beter plek om jou dorp te geniet as op ‘n fiets nie, die intensiteit is net meer. Continue reading Fietsportret/Cycle Portrait: Org Groeneveld (ingenieur)

Alles wat jy wil weet oor Ry fiets werk toe-week in Oktober 2018

As jy nog redes soek om fiets te ry, nie net werk toe nie, selfs winkels toe, is die yslike petrolpysstyging al genoeg motivering, maar kyk maar self op ons pamflet waarom dit saak maak om soveel moontlik fiets te ry bedags. Help ons deur foto’s te plaas van jou of jou kinders deur die week, want hoe meer mense fiets ry, hoe meer vloei die verkeer in ons dorp en natuurlik, hoe gesonder sal almal nie wees nie. Om nie eens te praat van geselliger nie! Fietsryers is vriendelike mense, want hulle ervaar nie die stres van in verkeersknope sit nie, en groet mekaar waar hulle ook al ry. Word deel van die fietsrevolusie!

Bike to Work and School week in Stellenbosch, 15-19 October 2018

Celebrate our town’s fourth annual Bike to Work week. We want to encourage all commuters, including their employers, to leave their cars at home for one week and cycle to work.

Baie Stellenbossers bly net 2-5 km van hul werkplek. Vanjaar, vir minstens een week, maak jou kop skoon en ry rustig fiets werk toe, terwyl jy verby motorbestuurders ry wat sweet en wurg in die verkeer. Vergeet boonop van soek na parkeerplek, maar die belangrikste van alles, onthou fiets ry is gesonder, groener, geselliger en boonop goedkoper!

Program

  • Kyk uit vir ons “So ry ons fiets in Stellenbosch” video wat in die eerste week van Oktober wyd bekend gestel sal word.
  • Kry mekaar  soggens by fietsvriendelike koffiewinkels van 0730 (moedig mede-pendelryers  aan om te kom koffie drink en hul vriende, kollegas en familie en bure te oortuig om in die BTW-week werk toe te ry).
  • Bestel een van ons Ry fiets werk toe-T-hemde (stuur ‘n boodskap vir Facebook Messenger na ons).
  • Maak gebruik van ons Fietskaart om jou dorp te leer ken, laai dit af by stellenboschfietsry.co.za/?page_id=297.
  • Ouers: organiseer ‘n “skoolbus”, begelei jou kinders en ander in ‘n groep veilig skool toe.
  • Kry inspirasie by ander pendelaars, lees ons fietsportrette op stellenboschfietsry.co.za.
  • Plaas foto’s van jouself, jou gesin of ander ryers op Stellenbosch Fietsry se Facebook-blad of  blog of selfs Twitter (@stellenfietsry)  en Instagram te plaas: voeg by #cycleStellenbosch
  • Donderdagoggend 18 Oktober: Kry ‘n Eikestadnuus by die koerant se kantoor in Alexanderstraat  teen halfprys, daag net met jou fiets op.
  • Vrydagmiddag 19 Oktober: kry mekaar  na werk by Casa Cerveza in Dorpstraat, langs BMT,  van 16:30  vir ‘n glas wyn.

Waarom moet jy fiets ry werk toe?

  • Dis gesond en jy is meer produktief by die werk
  • Vermy verkeersknope, spaar petrolgeld en vergeet van soek na parkeerplek
  • Daag jou vriend, kollega en buurman uit om hul motors by die huis te los en eerder fiets te ry
  • Help ons om Stellenbosch ‘n meer fietsry-vriendelike dorp te maak

Why cycle to work?

  • It is healthy and you are more productive at work
  • Escape traffic congestion, save petrol money and no longer search for parking
  • Challenge your friend, colleague or neighbour to leave their cars at work and cycle with you to work.
  • Help us to make Stellenbosch a more cycle-friendly town

Stellenbosch Cycling is an initiative to encourage everyone to use bicycles for mobility, exercise and fun. Stellenbosch Fietsry is ‘n  Maatskappy sonder winsoogmerk (MSW). Find us on Facebook, Twitter and Instagram or visit our blog on www.stellenboschfietsry.co.za.

Fietsportret/Cycle Portrait: Ralph Pina (IT director, University of Stellenbosch, 60)

Hoe lank ry jy al met jou fiets werk of winkels toe?

Ten minste 25 jaar. As skoolseun het ek elke dag 5 km skool toe en 5 km huis toe gery. Dit was tussen 52 en 42 jaar gelede.

  1. Hoe het dit jou lewe verander?

Gee mens tyd om te dink, asem te haal, om rond te kyk, om minder gestres te wees. Maar dit was amper altyd so.

  1. Hoe ver ry jy elke dag?

So 10 km, hang af hoeveel vergaderings ek moet bywoon.

  1. Vertel ons meer van jou fiets

Dis ‘n Rocky Mountain 29er, “single suspension with panniers”. Die fiets toer lekker op grondpaaie ook.

  1. Do you have any advice for people who would like to cycle to work?
  • Don’t cycle at peak times.
  • Always watch a driver’s eyes; make sure they see you.
  • Ride assertively. Make a driver’s mind up for him or her.
  • Force drivers to stop at crossings such as the Merriman circle. Educate them by asserting priority and cyclist rights.
  • Demand that businesses provide racks if they want your business.
  1. How can Stellenbosch improve cycle infrastructure and how can we make our town more cycle friendly?
  • Open Jan Marais Park as a thoroughfare for cyclists i.e. open the eastern gate again.
  • Allow cyclists to cycle both ways in one-way streets as a general rule. Allow cyclists to turn left at red lights.
  • More modern cycle racks in more locations, especially at Simonsrust.
  • Limit cars on central campus by closing streets at certain times, traffic calming. Make it unpleasant for students to drive around campus.
  • Safer and special crossings of the Somerset West road at Die Boord and Merriman.
  • Create protected bike lanes on main thoroughfares such as Merriman-Martinson.
  • Be harsh on drivers who park on bike and pedestrian paths. This makes me mad!

 

Fietsportret: Paul van Woudenberg

  1. Hoe lank ry jy al met jou fiets werk of winkels toe?

Al 33 jaar, vandat ek ’n student was. 

  1. Hoe het dit jou lewe verander?

Ek doen dit nog altyd, so my lewe het nie verander nie 🙂

  1. Hoe ver ry jy elke dag?

Seker so 5km in die dorp rond.

  1. Vertel ons meer van jou fiets (e)

My dorpsfiets is ’n 1992 Specialized Stumpjumper Comp wat deur die jare ’n klomp “upgrades” gehad het. Dit is tans ’n 1×8 rat-fiets met die oorspronklike XT thumbshifters, Spank Tweet downhill handlebars, ’n Topeak-rak (om kinders te karwei) en ’n Spur Cycles-klokkie. 

  1. Het jy raad vir mede-fietsryers wat werk toe ry?

Wees sigbaar en maak jou bedoelings duidelik aan die verkeer rondom jou. Neem jou plek op die pad, maar laat ruimte vir karre waar jy kan. Moenie kwaad word vir verkeer nie: jy hardloop met die bulle soos in Pamplona. Die bul maak wat hy wil. Voetgangers kry altyd voorkeur bo fietse.

  1. Watter infrastruktuur-veranderinge sal jy graag wil sien in Stellenbosch? Hoe kan ons ons dorp meer fietsry-vriendelik maak?

Meer fietspaaie is altyd beter. As dit kan, onderskeid tussen stap- en fietspaaie op plekke wat baie gebruik word (soos reeds in Dorpstraat gedoen is). Bou dalk ’n parkeergarage buite die dorp met plek om fietse veilig te stoor. Maak dit gratis as mense van daar per fiets na hul bestemming in die dorp toe ry. Fietse kan ook van daar uitverhuur word. Sluit dalk ’n paar paaie (Kerkstraat?).

Fietsportret: Die Morris-gesin ry Stellenbosch plat op hul fietse

Annelise Willems

Wim en Francia Morris en hul  drie kinders is fietsryers. Wanneer mens met Francia en haar kinders gesels, is dit duidelik dat hulle fiets ry omdat hulle dit geniet. Mamma Francia sê sy ry al  fiets van sy ‘n kind was.  Haar  kinders het sy ook op fietse groot gemaak. Sy het dikwels met een, of selfs  twee kinders op haar fiets gery deur Stellenbosch. Soms was dit om een van die kinders te begelei skool toe, of  andersins net om die kleuters by die skool te kry.

Francia het verskillende fietse. Sy het ‘n ou Trek-bergfiets wat dateer van haar man Wim se studentedae. Dit is haar “dorpfiets”. Dié fiets is al sowat 20 jaar oud.  Sy het ook ‘n lekker bergfiets vir in die veld ry.

As mens Francia vra hoekom sy fiets ry, is haar antwoord gou dat sy ry vir haar plesier. As kind het dit vir haar vryheid en onafhanklikheid gegee. Sy kon op haar eie rondbeweeg en by maats uitkom. Nou is dit vir haar heerlik om te sien hoe haar kinders dieselfde dinge as sy geniet. Hulle hou daarvan om fiets te ry in die natuur, en dit gee vir hulle as gesin  tyd om  saam te wees.

Hoe het Francia haar kinders padveilig gemaak? Sy voel sterk dat  kinders nie net gelos kan word op Stellenbosch om self hul weg op fietse te vind nie. Hulle moet geleidelik geleer word. Haar kinders het eers saam met haar op haar fiets gery. Daarna het sy die kinders begelei na waar hulle moes gaan.  Sy en Wim het hul kinders die betekenis van padtekens geleer. Só het die kinders deur hul ouers se voorbeeld geleer hoe die verkeer en padreëls  werk.

Hulle sorg dat hul kinders goed sigbaar is. Dis ook veiliger vir jong  kinders om in groepe saam met ‘n volwassene te ry totdat hulle paaie en die padtekens ken. Nadat Cebella  (10 jaar oud ) die pad skool toe leer ken het, het haar ouers agter haar aan gery tot by die skool met hul motor. Sy mag eers aan die einde van haar laerskoolloopbaan alleen fiets ry skool toe. Dit is iets waarna hierdie pragtige dogtertjie baie uitsien.

Dinge wat vir die jong fietsryers moeilik is, is onderbroke sypaadjies met geen op- of afryplek vir fietse nie, asook voertuie wat die  snelheidsgrens oortree en jaag in nou strate waar daar nie veilige sypaadjies vir fietsryers is nie.

Cebella (10 jaar oud) , Jeffrey  (8 jaar oud) en Alettie (6 jaar oud ) het al drie hul eie redes hoekom hulle van fietsry hou. Cebella sê sy ry vir die lekkerte en sy raak nie so moeg soos wanneer sy stap nie. Jeffrey hou daarvan om voor die familie of sy maats uit  te ry en ruwe paadjies aan te durf. Alettie hou ook daarvan om vooruit te ry. Selfs ‘n harde val van die smal sypaadjie af in Noordwal-Oos het haar nie afgeskrik nie.

Die gesin het pragtige foto’s van fietsry-uitstappies en hou  daarvan om hul kinderpartytjies te hou langs die Eersterivier of in die veld. Al hul maats moet eenvoudig met hul fietse saamry sulke tye.

Francia is dankbaar dat die dorp al meer fietsryers in ag neem. Baie het al verbeter ten opsigte van gemak en veiligheid vir fietsryers.  Dit is vir haar heerlik dat fietsryers nie na parkering hoef te soek of soos motorbestuurders in lang rye  hoef te wag nie.  Sy sal  ook daarvan hou as  dorps- en bergfietsryers hul fietsklokkies gebruik om voetgangers te waarsku wanneer hulle hul nader.

Dankie Francia en jou kinders vir jul tyd om oor fiets ry te gesels. Veilig ry!

 

Fietsportret: Marius Smith

Marius is ‘n werknemer by Westside-Woonstelblok in Markstraat, Stellenbosch. Hy woon in Cloetesville in Olifantstraat.

Onderhoud en foto: Donna Blagus

  1. Hoe lank ry jy al met jou fiets werk of winkels toe?

Om eerlik te wees ek kan nie eers meer onthou nie,  maar ek ry al verskriklik lank. As ek moet skat sal dit langer as 20 jaar wees wat ek al my fiets gebruik as vervoermiddel.

  1. Hoe het dit jou lewe verander?

Wel, in dié sin dat ek baie kan sien met my blote oë en dinge kan aanskou. En dit het my lewe so verander dat dit ook my gesondheid bevoordeel het.

 Hoe ver ry jy elke dag?

Ek ry so 15 minute met my fiets werk toe van die huis af. As ek gestap het, sou dit my 30 minute geneem het om van my huis af tot by my werk te kom. Dis baie vinniger om met my fiets te ry as om te stap.

  1. Vertel ons meer van jou fiets

Wat my fiets betrref, omdat ek so afhanklik is van my fiets, want hy bring vir my van een plek tot waar ek wil wees, kyk ek na hom om soos enige ander mens sou kyk na hul motor as vervoermiddel. Ek gee daarom baie aandag aan my fiets in die sin dat as iets benodig word om my fiets in stand te hou, sal ek uit my pad uit gaan om dit reg te stel. My fiets is vir my van kardinale belang, want ek het nie ‘n motor nie, maar al kry ek die kans om op te gradeer na ‘n motor toe sal ek steeds nie afwyk van my fiets af nie.

  1. Het jy raad vir mede-fietsryers wat werk toe wil ry?

As ek vir hulle enige raad kan gee, kan ek net raad gee wat fietsry persoonlik aan my doen. Daa’rs ‘n hemelsbreë verskil tussen fiets ry en om met jou motor te ry. Ja, altwee is baie gevaarlik, maar fietsry is vir my meer opwindend, want jy is meer in die natuur en om en tussen mense. En jy kan ook gouer ontsnap as daar ‘n gevaar is.

  1. Watter infrastruktuur-veranderinge sal jy graag wil sien in Stellenbosch?

Eerlik gesproke, vir die lang tyd wat ek al fiets ry, ry ek nie net werk toe met my fiets nie , maar naweke gebruik ek ook my fiets en sal selfs partykeer tot by die Strand ry.  Wat ek kan sien wat fietsry-infrastruktuur betref,  sal ek dit eerlikwaar waardeer as mense wat in spitsverkeer in hul motors ry bietjie meer spasie  vir die fietsryers gee op die pad. Staanplek en ryplek is van kardinale belang vir ‘n fietsryer, net soos ‘n motor parkeerplek en bane het, het ‘n fietsryer ook parkeerplek en bane nodig.

Get the latest version of our Stellenbosch Cycling Map now

The second version (December 2017) of our Stellenbosch Cycling Map is now available in print and in electronic format. The latest version of the map features a far more detailed town map and is aimed at tourists and local commuters who would like to discover the town and surrounding areas on city bikes.

The historic town centre of Stellenbosch, the university campus, many neighbourhoods as well as the route along the Eerste River are flat areas and ideal for easy, smooth cycling.

For the more adventurous biker, there are several good reasons why Stellenbosch, with a network of some 500 km of trials, is the mountain bike capital of South Africa. Some of the access routes to mountain bike routes are easily accessible as scenic routes.

Copies of the map are available at all local cycle shops, Stellenbosch 360 in Market Street, hotels and guesthouses or download the latest electronic version.

It’s Bike to Work and School Week in Stellenbosch in October

In October we would like to see even more people on bikes. From 16 to 20 October it will again be Bike to Work and School Week in Stellenbosch.

During this week we encourage everyone to cycle to work and leave their cars at home. If you don’t have a bike, borrow or rent one, it is so easy.

The more people ride their bikes, the safer our roads will become, which will also help us to convince the authorities to attend to our request for safer cycle routes. Cycling is far cheaper than driving a car, and even faster if you live 8-10 km from your workplace, plus parking is free.

Rather breathe in fresh air than sit in a traffic jam. When you arrive at work, you will also be in a far better mood.

Get on your bike! It is fun and healthy